Yapay Zeka Dünyası İçin Savaş Fermanı, Çin’in Amerika’yı Sarsan Yeni Silahı: “DEEPSEEK”

Geçtiğimiz ocak ayında yapay zeka sektöründe bütün dünyayı önemli ölçüde etkileyen bir olay meydana geldi. Bu olay ismini küresel planda tanıtmış bazı büyük firmalar ve Amerikan borsası için bir felaket niteliğindeydi. Dünyaca tanınmış çip üretici Nvidia hisse değerinin yüzde 17’sini kaybederek yaklaşık 500 milyar dolar zarara uğradı. Bunun dışında Alphabet (Google), Microsoft, Intel markaları sırasıyla yüzde 3.3, 3.47 ve 3.4’lük değer kaybına uğradı. Peki, bu “DeepSeek” neyin nesiydi de bu kadar kısa sürede Amerikan borsasına bu kadar zarar verebilmişti?

DEEPSEEK NEDİR?

DeepSeek, Mayıs 2023 yılında Liang Wenfeng tarafından kurulmuş Çin menşeli yapay zeka şirketidir. Kendini büyük dil modelleri (LLM) geliştirmeye adayan şirket, 2025 Ocak ayında “DeepSeek-R1” adlı açık kaynaklı yapay zeka programını piyasaya sürerek Dünya kapsamında ses getirmiştir. Chatgbt-4 gibi büyük yapay zekalarda yavaşlık ve verimlilikte olan “DeepSeek-R1” modeli ise çıktıktan sonra kısa sürede sektör piyasasının dinamiklerini tepe taklak ederek kısa sürede uygulama mağazalarındaki en büyük rakibi Chatgbt’yi geçerek indirme sayısında 1. sıraya yükselmiştir. Peki, DeepSeek diğer yapay zekalardan farklı neyi başarmıştı da bu kadar büyük bir etki yaratabilmişti?

DeepSeek, ilk piyasaya sürüldüğünde diğer yapay zekalardan farklı olarak “Derin Düşünme” diye bir özelliği barındırıyordu. Yakın zamanlarda OpenAI şirketinin de Chatgbt-4 modeline “Akıl Yürütme” olarak getirmiş olduğu bu özellik DeepSeek’in varsayılan konu üzerinde derin katmanlı bir akıl yürütme yapmasını sağlıyordu. Fakat DeepSeek’in küresel ölçekte sebebiyet verdiği krizin nedeni bundan ziyade DeepSeek-R1 modelinin 6 milyon dolar gibi çok ucuz bir maliyetle tasarlanmış olmasıdır. Hepimizin bildiği Chatgbt-4 modeli için harcanan paranın 100 milyon dolar olduğunu göz önünde bulundurulunca da DeepSeek-R1 modelinin borsada yarattığı çalkantı çok daha anlaşılabilir oluyor. Bütün yatırımların ve para akışının yön değiştirmesi bazı şirketler için kötü haber demek.

YENİ YAPAY ZEKALAR ÇAĞI

DeepSeek, dünya kapsamında yarattığı büyük yeniliğin yanı sıra aldığı bir kararla gelecekte yapay zeka alanında yaşanabilecek diğer yeniliklere de kapı açmıştır. Bunun yegane nedeni DeepSeek-R1’in halka açık kaynaklı bir program olarak piyasaya sürülmesidir. OpenAI firması şu ana kadar konu Chatgbt olunca giderek daha ketum davranmış ve adındaki “Open” kelimesine karşın giderek daha kapalı bir tutum sergilemiştir. Buna rağmen DeepSeek yöneticileri geliştirilen modelin kaynak kodlarını halkla paylaşarak bu kodlar üzerinden yapılacak yeni yapay zeka teknolojilerinin önünü açmıştır.