SES VE MÜZİĞİN İNSAN DUYU VE DUYGULARINA ETKİSİ 

Daha önce bir korku filmi izlerken gerilimli sahnelerde kullanılan müziklerin sizi titretecek kadar rahatsız edici ve korkutucu olduğunu veya oynadığınız video oyununda zorlu bir rakip ile kavga sekansına girdiğinizde arka plandaki müziğin sizi gaza getirecek türden olduğunu fark etmişsinizdir. Böyle durumlara daha çok örnek verebilirim mesela acıklı müziklerin bizi ağlatması, ani seslerin (jumpscare) bizi korkutması vb.  

Ben de dayanamadım ve gittim araştırdım, şimdi ise bu araştırmalarımdan kısaca bahsedeceğim. 

Öncelikle üzücü şeylerden bahseden sözleri olan bir şarkının bizi ağlatması aslında pek de sorgulanacak bir şey değildir. Bu sebeple benim asıl üzerinde duracağım konu melodi olacaktır ki bence melodi söze göre daha önemlidir. Sonuçta “Farz et hiç tanışmadık, buluşmadık. Hiç dönmedik o köşeden” sözlerini bir LvelC5 şarkısında mı duymak daha etkileyici olur yoksa bir Sertab Erener şarkısında duymak mı? O yüzden bu konuyu daha iyi anlamamız için “melodi” kavramını da iyi bilmemiz gerekmektedir. Melodi: müzik kurallarına göre yaratılan ve çıkarılan, kulağa hoş gelen ses dizisi; bir müzik parçasında baştan sona değin belirli yerlerde yinelenen ses dizisi; ezgi vb. anlamlara gelir. 

 Peki ya melodi neden kulağa hoş gelir? 

Bu olayın en temel nedeni beynimizin bir taraftan önceden tahmin edilebilir şeylerden hoşlanmasıyken diğer taraftan da hafif sürprizler içeren şeylerden hoşlanmasıdır bu sebeple bir ses dizisinin sürekli kendini tekrarlayarak dopamin salgılaması ve bu şekilde de kişide tatmin olma durumu hissettirmesidir. 

Peki, insanların müziği ve melodiyi sevme nedenlerini öğrendiğimize göre asıl konumuza geri dönebiliriz “Müzik ve sesler neden bizde farklı duygular uyandırır?”  

Üzgün bir insan nasıl konuşur? İçini kaplayan o üzüntü onu heyecan ve mutluluktan yoksun bırakır ve inişli çıkışlı değil düz ve sade bir şekilde konuşur. Bu derin hüzün onu yormuştur ve hızlı konuşmaya gram enerjisi kalmamıştır bu yüzden derdini yavaş ve derinden bir biçimde anlatır. Hüzünlü şarkılar da tam da böyle değil midir? Yavaş bir temposu ve yumuşak, akıcı geçişleri vardır. Bu tür bir şarkı bize üzgün halimizi hatırlattığı için bizi ağlatacak güçte bir şarkı ortaya çıkar. Veya korkmamıza sebep olan seslerden bahsedecek olursak beklenmedik anlarda gelen ani sesler tehlikeli bir hayvanın aniden kükremesine benzetilir veya düzensiz sesler bu tür ses ve müzikler beynimizde kolay çözülüp kolay tahmin edilemediği için kişide bir rahatsızlık hissi oluşturur çünkü bu tür sesler bizde bazı hayvan çığlıklarının verdiği frekansları hatırlatır ve bu da bizim korkmamıza neden olur. 

Bu şekilde farklı seslerin bizde neden farklı farklı şeyler hissettiğinin sebebini kafamızda az da olsa oturtmuş olmayı umarım başarabilmişimdir.

Okuduğunuz için teşekkürler, bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle hoşça kalın!